Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc 2025, sự kiện Phật giáo quốc tế quan trọng, đã diễn ra tại Việt Nam từ ngày 6 đến 8 tháng 5 năm 2025, với tâm điểm tại Học viện Phật giáo Việt Nam, TP. Hồ Chí Minh. Đây là lần thứ 4 Việt Nam đăng cai tổ chức, thu hút khoảng 2.700 đại biểu từ 85 quốc gia và vùng lãnh thổ. Với chủ đề “Đoàn kết và bao dung vì nhân phẩm con người: Tuệ giác Phật giáo vì hòa bình thế giới và phát triển bền vững”, Đại lễ đã mang đến chuỗi hoạt động tâm linh, văn hóa, và học thuật phong phú, lan tỏa thông điệp từ bi và trí tuệ của Đức Phật. Dưới đây là các hoạt động nổi bật của sự kiện.
Lễ khai mạc và bế mạc Đại lễ Vesak 2025 diễn ra tại Hội trường Học viện Phật giáo Việt Nam (huyện Bình Chánh, TP.HCM), được truyền hình trực tiếp trên các kênh truyền thông lớn. Lễ khai mạc vào ngày 6/5 có sự tham dự của Chủ tịch nước Lương Cường, cùng các lãnh đạo cấp cao, quan chức Liên Hợp Quốc, và các vị Tăng vương, Tăng thống từ khắp thế giới. Đặc biệt, Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayaka, cùng các vị Tăng thống danh tiếng từ Sri Lanka, đã tham dự và mang đến thông điệp hòa bình, bình đẳng, và vị tha. Lễ bế mạc vào ngày 8/5 công bố Tuyên bố TP.HCM, khẳng định cam kết của Việt Nam trong việc thúc đẩy hòa bình và tự do tín ngưỡng. Các nghi thức tụng kinh cầu nguyện và thắp nến được tổ chức, tạo nên không khí trang nghiêm, đoàn kết.
Tổng thống Dissanayaka, người tham dự Đại lễ Vesak 2025 với tư cách khách mời chính, đã đóng góp một bài phát biểu quan trọng tại lễ khai mạc ngày 6/5, được xem là một phần của các hoạt động học thuật và ngoại giao trong khuôn khổ Hội thảo. Bài phát biểu của ông tại lễ khai mạc đã đề cập đến các giá trị Phật giáo như từ bi, hòa bình, và bình đẳng, đồng thời nhấn mạnh vai trò của Việt Nam trong việc lan tỏa thông điệp này. Ông đặc biệt khen ngợi Việt Nam là “vùng đất của sự kiên cường” và nhấn mạnh ý nghĩa của các giá trị Phật giáo trong việc giải quyết các thách thức toàn cầu như chiến tranh, xung đột sắc tộc, và biến đổi khí hậu. Bài phát biểu này được xem là một đóng góp gián tiếp vào chủ đề hội thảo về hòa bình và phát triển bền vững.
Nghi thức cung rước và chiêm bái Xá lợi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, bảo vật quốc gia Ấn Độ, là hoạt động tâm linh quan trọng nhất của Đại lễ. Xá lợi được cung thỉnh từ Ấn Độ bằng chuyên cơ quân sự, đến sân bay Tân Sơn Nhất vào ngày 2/5/2025. Lịch trình tôn trí và chiêm bái bao gồm:
- Chùa Thanh Tâm (TP.HCM): Từ 2/5 đến 8/5, thu hút hàng ngàn Phật tử và người dân.
- Núi Bà Đen (Tây Ninh): Từ 8/5 đến 13/5, với nghi thức thắp nến cầu nguyện hòa bình.
- Chùa Quán Sứ (Hà Nội): Từ 13/5 đến 16/5.
- Chùa Tam Chúc (Hà Nam): Từ 17/5 đến 21/5, trước khi trở về Ấn Độ.
Tại Núi Bà Đen, không gian linh thiêng được thắp sáng bởi hoa đăng và nến, tạo nên khoảnh khắc tâm linh sâu sắc. Hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa tôn kính Đức Phật mà còn lan tỏa thông điệp hòa bình đến cộng đồng quốc tế.
Cùng với đó, lần đầu tiên, Xá lợi trái tim Bồ tát Thích Quảng Đức, bảo vật lưu giữ tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, được cung rước và tôn trí tại Việt Nam Quốc Tự (TP.HCM) từ ngày 3/5 đến 11/5 để người dân chiêm bái. Sự kiện này mang ý nghĩa đặc biệt, tôn vinh tinh thần hy sinh vì hòa bình và độc lập của Bồ tát Thích Quảng Đức, người đã tự thiêu năm 1963 để bảo vệ đạo pháp. Tổng thống Sri Lanka và các Tăng thống Sri Lanka cũng tham gia chiêm bái Xá lợi này, bày tỏ sự kính ngưỡng trước biểu tượng của sự vô ngã và vị tha.
Một trong những hoạt động chính tại Vesak 2025 là các hội thảo khoa học quốc tế, diễn ra trong các ngày 6 và 7/5, là một trong những điểm nhấn học thuật của Đại lễ. Với 620 bài tham luận tiếng Anh và 330 bài tiếng Việt, các học giả, giáo sư, và lãnh đạo Phật giáo thảo luận về năm chủ đề chính:
- Nuôi dưỡng hòa bình nội tâm vì hòa bình thế giới.
- Tha thứ và chữa lành bằng chánh niệm.
- Từ bi Phật giáo bằng hành động.
- Chánh niệm trong giáo dục vì tương lai từ bi và bền vững.
- Thúc đẩy đoàn kết vì hòa hợp toàn cầu.
Đại lễ Vesak 2025 còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc:
- Lễ thượng Đại kỳ Phật giáo: Ngày 5/5, cờ Phật giáo kích thước 25,69m x 19,47m (tượng trưng 2.569 năm lịch sử Phật giáo) được thượng tại Học viện Phật giáo Việt Nam.
- Triển lãm văn hóa: Trưng bày 87 bảo vật quốc gia Phật giáo, thư tịch cổ, và hiện vật quý tại TP.HCM.
- Lễ rước kiệu hoa: Tối 5/5 (8/4 âm lịch), từ tổ đình Ấn Quang đến Việt Nam Quốc Tự, kèm nghi thức Tắm Phật.
- Diễu hành xe hoa: Tối 10/5 (13/4 âm lịch), kính mừng Vesak và Phật đản.
- Lễ hội hoa đăng và thắp nến cầu nguyện: Tổ chức tại Núi Bà Đen, tạo không gian linh thiêng, an lạc.
- Đêm giao lưu nghệ thuật quốc tế: Tối 8/5 tại Nhà hát Sala (TP. Thủ Đức), với sự tham gia của nghệ sĩ từ Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Hàn Quốc, Mông Cổ.
- Lễ trồng 108 cây bồ đề: Biểu tượng cho sự bền vững và giác ngộ.
Đoàn đại biểu Sri Lanka bao gồm nhiều vị Tăng thống (Mahasangha) từ các tông phái Phật giáo Theravada lớn tại Sri Lanka, như Siyam Nikaya, Amarapura Nikaya, và Ramanna Nikaya. Ngoài ra, đoàn Sri Lanka còn bao gồm các học giả từ các trường đại học và viện nghiên cứu Phật giáo nổi tiếng như Đại học Peradeniya và Đại học Kelaniya. Đoàn đại biểu đã tham gia các nghi thức tụng kinh và các phiên thảo luận chuyên đề của Hội thảo khoa học quốc tế cũng như các hoạt động khác của đại lễ Vesak, góp phần khẳng định mối quan hệ Phật giáo sâu sắc giữa Việt Nam và Sri Lanka.
Là một đại biểu tiêu biểu trong đoàn Sri Lanka, sự tham gia Sư Pháp Quang, người Việt Nam đang trụ trì Thiền viện Trúc Lâm Sri Lanka, không chỉ đại diện cho Phật giáo Việt Nam mà còn thể hiện sự giao thoa văn hóa giữa hai quốc gia, củng cố mối quan hệ Phật giáo Việt Nam – Sri Lanka.
Đại lễ Vesak 2025 không chỉ là dịp để tôn vinh giáo pháp của Đức Phật mà còn là cơ hội để Việt Nam khẳng định chính sách tự do tín ngưỡng và vai trò trong cộng đồng Phật giáo thế giới. Sự tham gia của Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayaka và các Tăng thống Sri Lanka đã làm nổi bật mối quan hệ văn hóa và Phật giáo giữa hai quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Các hoạt động như chiêm bái Xá lợi, hội thảo khoa học, và lễ hội văn hóa đã lan tỏa thông điệp về hòa bình, đoàn kết, và phát triển bền vững.
